Onze visie op AI in het onderwijs: de leraar in regie

Tijd besparen voor leraren – zodat zij zich kunnen richten op lesgeven  

De tijd van leraren is een van de schaarse middelen in het onderwijs. Specifiek voor onderwijs ontwikkelde AI kan de werkdruk verlagen door terugkerende,   
tijdrovende taken te ondersteunen, zonder beslissingen over te nemen van de leraar.

In onze visie helpt AI leraren om:  

• Lesmateriaal eenvoudiger te differentiëren, bijvoorbeeld door oefeningen op het juiste niveau voor verschillende leerlingen te genereren   
• Toets- en beoordelingsprocessen te ondersteunen, bijvoorbeeld bij het nakijken van open antwoorden of het doen van feedbacksuggesties die de leraar kan aanpassen
• Lessen sneller voor te bereiden en aan te passen, met behoud van aansluiting op curriculum en klascontext 

Betere leerresultaten door gerichte personalisatie  

Personalisatie is een van de belangrijkste ontwikkelingen voor de komende jaren. Met AI geïntegreerd in leermiddelen wordt personalisatie sneller en nauwkeuriger: inhoud, tempo en ondersteuning kunnen zich aanpassen op basis van de voortgang van de leerling, week na week en steeds vaker zelfs realtime.

Leerlingen profiteren wanneer AI:

• Gerichte oefeningen en uitleg biedt die aansluiten bij wat zij leren

• Ondersteuning thuis biedt, met aantrekkelijker huiswerk en hulp die lijkt op bijles   
• Feedback geeft die helpt om fouten te begrijpen en vaardigheden verder te ontwikkelen

Generieke AI versus Educatieve AI: waarom het verschil ertoe doet

Veel leraren en leerlingen gebruiken vandaag al generieke AI-tools, zoals open chatbots, voor lesideeën, schrijfondersteuning of snelle uitleg. Die realiteit blijft.   
Maar welke AI past daadwerkelijk in het dagelijkse onderwijs, op schaal en in echte klaslokalen?

Dit is niet alleen een praktische vraag voor scholen, maar ook een richting die terugkomt in onderzoek en beleid. Recent werk van de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) over generatieve AI in het onderwijs laat zien dat effectief gebruik duidelijke kaders vereist, en dat specifiek voor onderwijs ontwikkelde oplossingen beter bijdragen aan leren dan generieke toepassingen.

De OESO maakt hierbij onderscheid tussen:  

• Generieke AI: breed inzetbaar en algemeen van aard. Kan nuttig zijn, maar is niet ontworpen op basis van curriculum, klaspraktijk of didactiek. Er is vaak onzekerheid over privacy, transparantie en onderwijskwaliteit.

• Educatieve AI: specifiek ontwikkeld voor leren en lesgeven. Geïntegreerd in leermiddelen en ontworpen vanuit de behoeften van scholen.

Bij Malmberg, onderdeel van Sanoma Learning, sluiten we aan bij deze visie en richten we ons op Educatieve AI. Onze aanpak is gebaseerd op drie pijlers:

Didactiek voorop  
Elke functionaliteit is gebaseerd op het curriculum en kerndoelen, betrouwbare leerinhoud, lesmethoden en didactische modellen – niet op generieke prompts.  

Samen ontwikkeld met leraren en de onderwijspraktijk
Educatieve AI moet aansluiten op de praktijk. Daarom ontwikkelen we samen met leraren en scholen, gebaseerd op dagelijkse werkprocessen en behoeften.

Betrouwbare Europese AI  
Educatieve AI moet veilig, compliant en betrouwbaar zijn, volledig in lijn met Europese wet- en regelgeving rondom privacy en AI, en ontwikkeld door een partner die het onderwijs begrijpt.

Deze pijlers vormen ook de basis voor nieuwe AI-oplossingen: veelzijdige AI functionaliteiten geïntegreerd in leermiddelen, ontworpen om tijd te besparen   
en leerresultaten te verbeteren, met behoud van didactiek, curriculum en betrouwbare content.

Verantwoord omgaan met AI: vertrouwen, compliance en transparantie vanaf de basis

Verantwoordelijkheid zit verankerd in hoe wij AI ontwikkelen en toepassen, in elke fase van het proces. We doen dit via Privacy & Security by Design (PSbD).
Vanaf het eerste idee beoordelen we hoe een AI-toepassing werkt in de onderwijspraktijk en welke impact deze kan hebben op leerlingen en leraren. Met AI Impact Assessments toetsen we de onderwijskundige waarde en brengen we risico’s vroegtijdig in beeld. Deze worden vervolgens beperkt door  aanpassingen in ontwerp, het inbouwen van waarborgen, extra menselijke controle of het begrenzen van toepassingen. Zo zorgen we voor aansluiting op de AI Act en andere relevante regelgeving.

Ook bescherming van persoonsgegevens is essentieel. In onze ondersteuning van scholen verwerken we data rechtmatig, zorgvuldig en transparant, in lijn met de AVG. Dit betekent onder meer dat we werken met dataminimalisatie, duidelijke doelen, bewaartermijnen en gecontroleerde toegang. Daarnaast zetten we sterk in op transparantie: we leggen uit wat een AI-systeem doet, hoe  het ondersteunt en waar de grenzen liggen. Zo kunnen leraren en leerlingen AI bewust en passend inzetten.

Samen maken we het onderwijs van morgen  

AI speelt nu al een rol in het onderwijs, maar de impact op de toekomst hangt af van hoe we deze technologie ontwerpen en toepassen. Daarom richten wij ons op Educatieve AI die geïntegreerd is in betrouwbare leermiddelen, met de leraar in regie en vertrouwen als fundament.

Teacher Assistant en Student Assistant zijn daar concrete voorbeelden van. Het zijn hulpmiddelen die we stap voor stap ontwikkelen om leraren en leerlingen te ondersteunen in hun dagelijkse praktijk. We bouwen aan oplossingen die speciaal zijn ontworpen voor het onderwijs en die nog volop in ontwikkeling zijn. Wat we maken, ligt niet vast; het ontstaat in de praktijk, samen met het onderwijs.

Daarom werken we intensief samen met scholen, leraren, experts en de wetenschap. Door samen te ontwikkelen, te testen en bij te stellen, zorgen we dat wat we bouwen ook daadwerkelijk werkt in de klas en aansluit bij wat leraren en leerlingen nodig hebben.

We nodigen leraren en scholen uit om hierin met ons mee te denken. Juist door ervaringen, inzichten en kritische vragen uit de praktijk kunnen we blijven verbeteren en de juiste keuzes maken. Ben je docent, of ken je een docent die met ons mee wil denken? Verwijs diegene dan door naar het aanmeldformulier voor ons innovatiepanel.

Zo bouwen we stap voor stap aan AI die past bij het onderwijs en maken we samen het onderwijs van morgen.